MantelKlik

7 augustus 2026 · 9 min leestijd · MantelKlik Redactie

Mantelzorger betalen uit het pgb: zo werkt het in 2026

Veel families vragen het zich af: de dochter die elke dag komt, de partner die 's nachts opstaat, de buurvrouw die boodschappen doet - kan die daarvoor betaald worden uit het persoonsgebonden budget (pgb)? Het korte antwoord is ja: een naaste kan als 'informele zorgverlener' uit het pgb worden betaald. Maar er gelden voorwaarden, maximumtarieven en fiscale gevolgen. In dit artikel zetten we op een rij hoe het werkt, welke bedragen in 2026 gelden en hoe u het praktisch regelt.

In het kort

  • Ja, een mantelzorger (partner, kind, familielid of bekende) kan uit het pgb betaald worden als informele zorgverlener - mits de zorg binnen de indicatie valt en er een goedgekeurde zorgovereenkomst is.
  • Voor informele zorgverleners geldt een maximumtarief. In 2026 is dat € 26,98 per uur in het Wlz-pgb en € 26,40 per uur in het Zvw-pgb; bij Wmo en Jeugdwet bepaalt de gemeente het tarief.
  • De betaling loopt bij Wlz, Wmo en Jeugdwet via de Sociale Verzekeringsbank (SVB, trekkingsrecht); bij een Zvw-pgb declareert u bij de zorgverzekeraar.
  • Betaalde zorg is inkomen: u geeft het op bij de Belastingdienst en het kan gevolgen hebben voor toeslagen en uitkeringen.
  • Strikt genomen bent u zodra u betaald wordt geen 'mantelzorger' meer, maar informele zorgverlener. Verstrekkers toetsen of de zorg 'bovengebruikelijk' is - normale hulp tussen partners of aan huisgenoten valt daarbuiten.
  • Wilt u naast het pgb-beheer óók zelf betaald zorg verlenen? Dat luistert nauw - lees dan ook ons artikel over de pgb-beheerder die zelf zorg verleent.

Mag een mantelzorger betaald worden uit het pgb?

Ja. Het pgb is er juist voor bedoeld dat de budgethouder zelf kiest wie de zorg levert - en dat mag ook een naaste zijn. Zorg door een partner, familielid of bekende heet in pgb-termen 'informele zorg'. Daarvoor gelden wel spelregels:

  • De zorg valt binnen de indicatie of beschikking: het moet gaan om zorg waarvoor het budget is toegekend, zoals persoonlijke verzorging, begeleiding of verpleging.
  • Er is een zorgovereenkomst tussen de budgethouder en de zorgverlener, op het juiste modelformulier (bij familie: de 'overeenkomst met een familielid' van de SVB).
  • De verstrekker keurt de overeenkomst goed: het zorgkantoor (Wlz), de gemeente (Wmo/Jeugdwet) of de zorgverzekeraar (Zvw).
  • Het tarief blijft binnen het maximum voor informele zorg (zie hieronder).
  • De gewerkte uren worden bijgehouden en gedeclareerd; de zorg moet daadwerkelijk geleverd en controleerbaar zijn.

Belangrijk om te weten: verstrekkers maken onderscheid tussen 'gebruikelijke zorg' en 'bovengebruikelijke zorg'. Wat partners of huisgenoten normaal gesproken voor elkaar doen (een maaltijd koken, een keer meerijden naar het ziekenhuis) wordt niet uit een pgb betaald. Gaat de zorg daar duidelijk bovenuit - dagelijkse persoonlijke verzorging, structurele begeleiding, nachtzorg - dan kan betaling uit het pgb wél.

De tarieven van 2026: informeel en formeel

Het pgb kent twee soorten tarieven. Het formele tarief is voor professionele zorgverleners: zzp'ers met een KvK-inschrijving in de zorg of zorginstellingen. Het informele tarief geldt voor iedereen die dat niet is - dus vrijwel altijd voor familie en bekenden. De maximumbedragen voor 2026:

  • Wlz-pgb (via het zorgkantoor): maximaal € 26,98 per uur voor informele zorg; voor formele zorgverleners maximaal € 84,99 per uur.
  • Zvw-pgb (verpleging en verzorging via de zorgverzekeraar): maximaal € 26,40 per uur voor informele zorg.
  • Wmo-pgb en Jeugdwet-pgb: de gemeente bepaalt zelf de tarieven; het informele tarief is er vaak gekoppeld aan (een opslag op) het wettelijk minimumloon. Kijk in uw beschikking of de verordening van uw gemeente.

Een familielid dat toevallig óók een geregistreerde zorgprofessional is (bijvoorbeeld een dochter die verpleegkundige is), wordt door sommige verstrekkers onder voorwaarden als formele zorgverlener gezien - met het bijbehorende hogere tarief. De precieze eisen (o.a. beroepsregistratie en KvK) verschillen per pgb-vorm; vraag dit na bij uw verstrekker.

Zo regelt u de betaling: stappenplan

  1. Controleer de indicatie: staat de zorg die uw naaste levert in het zorgprofiel of de beschikking? Zo niet, dan eerst een (her)indicatie aanvragen.
  2. Vul samen de zorgovereenkomst in. Voor Wlz, Wmo en Jeugdwet gebruikt u de modelovereenkomsten van de SVB (kies bij familie de variant 'overeenkomst met een familielid'). Bij een Zvw-pgb gebruikt u de formulieren van de zorgverzekeraar.
  3. Stuur de overeenkomst ter goedkeuring naar de verstrekker (zorgkantoor, gemeente of zorgverzekeraar) en - bij trekkingsrecht - naar de SVB.
  4. Houd de gewerkte uren bij. Na goedkeuring declareert u maandelijks: de SVB betaalt de zorgverlener rechtstreeks uit het budget (Wlz/Wmo/Jeugdwet), of u declareert bij de verzekeraar (Zvw).
  5. Bewaar urenregistraties en declaraties. De verstrekker kan controleren of de betaalde zorg daadwerkelijk is geleverd.

Belasting en toeslagen: betaalde zorg is inkomen

Wie betaald wordt uit een pgb, heeft inkomen - en daar wil de Belastingdienst van weten. Voor de meeste informele zorgverleners gelden deze punten:

  • U geeft de pgb-inkomsten op in uw aangifte inkomstenbelasting, meestal als 'resultaat uit overig werk'. Kosten die u ervoor maakt mag u aftrekken.
  • Werkt u op basis van een overeenkomst van opdracht, dan kan de SVB op verzoek loonheffing inhouden ('opting-in'); anders betaalt u achteraf via de aangifte. Heeft u een arbeidsovereenkomst met de budgethouder, dan is salarisadministratie via de SVB sinds 1 januari 2026 verplicht en wordt loonheffing automatisch ingehouden.
  • Een hoger inkomen kan gevolgen hebben voor toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget) en voor een eventuele uitkering. Geef wijzigingen tijdig door.
  • Betaalde uren uit een pgb bouwen in de regel geen vakantiegeld of pensioen op, tenzij er sprake is van een echte arbeidsovereenkomst. Let op: sinds 1 januari 2026 gelden bij een pgb-arbeidsovereenkomst - ook bij drie dagen per week of minder - volledige werkgeverslasten en verplichte salarisadministratie via de SVB (afschaffing Regeling dienstverlening aan huis).

Waar het in de praktijk vaak misgaat

  • Er wordt zorg betaald die niet in de indicatie staat - de verstrekker kan het bedrag dan terugvorderen.
  • De zorgovereenkomst ontbreekt of is niet goedgekeurd vóórdat de zorg wordt gedeclareerd.
  • Dezelfde persoon beheert het pgb én keurt de eigen uren goed. Dat wringt met functiescheiding; kies waar mogelijk een andere controleur.
  • Er wordt meer gedeclareerd dan het maximum informeel tarief, of het aantal uren is niet realistisch ('doelmatig') volgens de verstrekker.
  • De inkomsten worden niet opgegeven bij de Belastingdienst of niet doorgegeven aan de instantie die een toeslag of uitkering betaalt.

Betaalde mantelzorg en professionele hulp: het hoeft geen keuze te zijn

In de praktijk werkt de combinatie vaak het best: een naaste levert als informele zorgverlener de vertrouwde dagelijkse zorg, en voor de zwaardere of specialistische momenten - persoonlijke verzorging, nachtzorg, respijtzorg zodat de mantelzorger op adem komt - huurt u uit hetzelfde pgb een zelfstandige zorgverlener in.

Zo blijft het budget optimaal benut: het informele tarief voor de naaste, en voor de professional een rechtstreeks afgesproken tarief zonder bureaumarge. Via MantelKlik vindt u gescreende zelfstandige zorgverleners bij u in de buurt die bij uw situatie én uw naaste passen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

Hulp nodig bij uw situatie?

MantelKlik koppelt u aan gescreende zelfstandige zorgverleners die passen bij uw zorgvraag én bij de persoon die zorg nodig heeft.

Verder lezen