Begrippenlijst

Zorgbegrippen, helder uitgelegd

De wereld van mantelzorg zit vol afkortingen en vaktermen. Hier vindt u de belangrijkste begrippen in gewone taal - van PGB tot zorgprofiel.

Mantelzorg: Alle onbetaalde hulp aan een naaste met gezondheidsproblemen, gegeven vanuit een persoonlijke relatie en niet vanuit een beroep. Nederland telt ruim 5,5 miljoen mantelzorgers. Kenniscentrum →
Persoonsgebonden budget (PGB): Een budget waarmee iemand met een zorgindicatie zelf zorg inkoopt en zelf bepaalt wie de zorg verleent, ook een zelfstandige zorgverlener. De Sociale Verzekeringsbank verzorgt de uitbetaling. Meer zorg uit uw PGB →
Zelfstandige zorgverlener (zzp'er in de zorg): Een zorgprofessional die zonder tussenkomst van een zorgorganisatie rechtstreeks voor zorgvragers werkt. Afspraken over dagen, taken en tarief maakt u onderling. Zoek zorgverleners →
Wet langdurige zorg (Wlz): De wet voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg dichtbij of permanent toezicht nodig hebben. De toegang loopt via een indicatie van het CIZ. Kenniscentrum →
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): De wet waarmee gemeenten ondersteuning regelen om zelfstandig thuis te blijven wonen, zoals huishoudelijke hulp, dagbesteding en respijtzorg. De eigen bijdrage is in 2026 maximaal € 21,80 per maand. Kenniscentrum →
CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg): De onafhankelijke organisatie die beoordeelt of iemand recht heeft op zorg uit de Wet langdurige zorg. Een aanvraag is gratis en het CIZ beslist in principe binnen 6 weken.
SVB (Sociale Verzekeringsbank): De organisatie die pgb-betalingen uitvoert: budgethouders declareren gewerkte uren en de SVB betaalt de zorgverlener uit. Sinds 2026 houdt de SVB bij een arbeidsovereenkomst verplicht loonheffing in; bij een overeenkomst van opdracht kan dat op verzoek (opting-in).
CAK: De organisatie die de wettelijke eigen bijdragen voor Wmo- en Wlz-zorg berekent en int.
Zorgprofiel (VV): De indicatie binnen de Wlz die aangeeft hoeveel en welke zorg iemand nodig heeft. VV staat voor Verpleging en Verzorging; VV4 betekent bijvoorbeeld beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging.
Respijtzorg: Vervangende zorg waarbij iemand anders de mantelzorg tijdelijk overneemt, zodat de mantelzorger kan bijtanken. Vormen zijn onder meer dagbesteding, logeeropvang en aanwezigheidshulp thuis. Hulp bij respijtzorg →
Casemanager dementie: Een vaste begeleider die gezinnen na een dementiediagnose wegwijs maakt in zorg en regelgeving. Casemanagement dementie wordt vergoed via de zorgverzekering en gaat niet van het eigen risico af. Hulp bij dementie →
Mantelzorgmakelaar: Een onafhankelijke professional die regelwerk voor mantelzorgers overneemt, zoals pgb-aanvragen, indicaties en zorgadministratie. Vaak (deels) vergoed vanuit de aanvullende zorgverzekering. Mantelzorgmakelaars →
VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag): Een officiële verklaring van de overheid waaruit blijkt dat iemands justitiële verleden geen bezwaar vormt voor het werken in de zorg. Iedere zorgverlener op MantelKlik wordt hierop gecontroleerd. Zo werken wij →
BIG-registratie: Inschrijving in het wettelijke register voor zorgprofessionals zoals verpleegkundigen. Alleen BIG-geregistreerde zorgverleners mogen bepaalde medische handelingen uitvoeren, zoals wondzorg.
Mantelzorgcompliment (mantelzorgwaardering): Een jaarlijkse blijk van waardering voor mantelzorgers, geregeld per gemeente. Het bedrag ligt meestal tussen € 75 en € 200 en wordt aangevraagd in de gemeente van degene die zorg ontvangt. Kenniscentrum →
Zorgverlof: Wettelijk verlof voor werknemers die zorgen voor een naaste. Kortdurend zorgverlof is maximaal twee keer de wekelijkse arbeidsuren per jaar met minimaal 70% loon; langdurend zorgverlof is maximaal zes keer de wekelijkse arbeidsuren per twaalf maanden, meestal onbetaald. Kenniscentrum →