MantelKlik

6 augustus 2026 · 9 min leestijd · MantelKlik Redactie

Mag een pgb-beheerder ook betaald zorg verlenen?

Steeds vaker beheert iemand het persoonsgebonden budget (pgb) van een ouder, partner of familielid én verleent diezelfde persoon zelf betaalde zorg. Mag dat? En wie controleert dan de gewerkte uren? Dat kan in bepaalde situaties, maar niet automatisch: de regels verschillen per pgb-vorm, en het zelf goedkeuren van eigen declaraties kan tot belangenverstrengeling leiden. In dit artikel leest u wat wél en niet vaststaat - en waar u de voorwaarden van uw eigen zorgkantoor, gemeente of zorgverzekeraar moet controleren.

In het kort

  • Een naaste (partner, kind of ander familielid) kan in bepaalde situaties betaald worden voor daadwerkelijk geleverde zorg uit een pgb - mits de zorg binnen de indicatie of beschikking valt, er een geldige zorgovereenkomst is en het toegestane tarief wordt gebruikt.
  • Of u tegelijk het pgb mag beheren én zorgverlener mag zijn, hangt af van de pgb-vorm en de voorwaarden van de verstrekker: het zorgkantoor (Wlz), de gemeente (Wmo en Jeugdwet) of de zorgverzekeraar (Zvw).
  • Volgens de Rijksoverheid en Regelhulp (Ministerie van VWS) kan een verstrekker eisen dat uw formele zorgverlener niet ook uw gevolmachtigde is, vanwege het risico op belangenverstrengeling. Dit geldt niet in alle gevallen en niet bij elke verstrekker hetzelfde.
  • De verplichte 'gewaarborgde hulp' in het Wlz-pgb is per 1 juli 2024 afgeschaft; er geldt een overgangstermijn tot 1 juli 2028.
  • Uw eigen uren registreren én die vervolgens zelf controleren en goedkeuren is niet zonder meer toegestaan en administratief risicovol. De veiligste inrichting is functiescheiding: de zorgverlener registreert de zorg, en een andere bevoegde persoon controleert en accordeert.
  • Er is geen enkele regel die voor álle pgb-vormen exact gelijk is. Controleer daarom altijd uw eigen beschikking, reglement of overeenkomst en vraag bij twijfel schriftelijk na bij de verstrekker.

Welke rollen zijn er binnen een pgb?

Bij een pgb lopen verschillende rollen door elkaar. Het helpt om ze eerst uit elkaar te halen, want juist de combinatie van rollen roept de meeste vragen op.

  • Budgethouder: de persoon aan wie het pgb is toegekend en die zorg inkoopt. Dat is degene die zorg nodig heeft.
  • Wettelijk vertegenwoordiger: iemand die door de rechter is aangewezen (bijvoorbeeld een mentor, bewindvoerder of curator) omdat de budgethouder zaken niet zelf kan regelen. Deze persoon beheert in beginsel het pgb.
  • Gemachtigde (gevolmachtigde): iemand die de budgethouder zélf schriftelijk machtigt om het pgb (deels) te beheren. De budgethouder blijft eindverantwoordelijk.
  • Zorgverlener: degene die de zorg daadwerkelijk levert. Dat kan een naaste zijn (informele zorg) of een zelfstandige of professionele zorgverlener (formele zorg).
  • Gewaarborgde hulp: een vroegere, verplichte rol in het Wlz-pgb voor mensen die het budget niet zelf konden beheren. Deze verplichte rol is per 1 juli 2024 afgeschaft.

Eén persoon kan meerdere rollen tegelijk hebben - bijvoorbeeld een dochter die het pgb beheert én zelf zorg verleent. Dat is niet automatisch verboden, maar ook niet altijd toegestaan of verstandig. Of het mag, en onder welke voorwaarden, hangt af van de pgb-vorm en van de verstrekker.

Mag een mantelzorger betaald worden uit het pgb?

Ja, dat kan in bepaalde situaties. Zorg door een naaste heet 'informele zorg'. Die kan uit een pgb worden betaald, maar er gelden voorwaarden. De belangrijkste zijn:

  • De zorg valt binnen de indicatie, het zorgprofiel of de beschikking.
  • Er is een geldige zorgovereenkomst tussen budgethouder en zorgverlener.
  • Het gehanteerde tarief is toegestaan. Voor informele zorgverleners geldt een landelijk maximum informeel tarief (in 2025 bijvoorbeeld € 29,52 bruto per uur in het Zvw-pgb); dit bedrag wordt jaarlijks aangepast en kan per pgb-vorm verschillen.
  • De zorg is daadwerkelijk geleverd en controleerbaar vastgelegd (bijvoorbeeld met een urenregistratie).
  • De voorwaarden van de verstrekker worden gevolgd. Zo kan er een maximum aantal betaalde uren per week gelden voor een partner of familielid.

Let op: 'mag betaald worden voor de zorg' is iets anders dan 'mag ook het pgb beheren'. Die tweede vraag behandelen we hierna, per pgb-vorm.

Mag een pgb-beheerder ook zorgverlener zijn?

Hier is geen kort ja of nee op te geven. Er zijn vier pgb-vormen - Wlz, Wmo, Jeugdwet en Zvw - en de regels en voorwaarden verschillen per vorm en per verstrekker. Hieronder zetten we de hoofdlijnen op een rij, met bij elk onderdeel een korte conclusie in gewone taal.

Wlz-pgb: vertegenwoordiging en de afgeschafte gewaarborgde hulp

Bij een Wlz-pgb is het zorgkantoor de verstrekker. Tot 1 juli 2024 kende de Wlz de verplichte 'gewaarborgde hulp' voor budgethouders die het pgb niet zelf konden beheren. Die verplichte rol is afgeschaft. In plaats daarvan gelden de gewone regels over vertegenwoordiging: een handelingsbekwame budgethouder beheert zelf (als hij pgb-vaardig is) of wijst een gemachtigde aan; voor iemand die dat niet kan, beheert een door de rechter aangewezen wettelijk vertegenwoordiger in beginsel het pgb. Budgethouders die nu nog een gewaarborgde hulp hebben, krijgen tot uiterlijk 1 juli 2028 de tijd om dit om te zetten.

Over de combinatie van beheren en zorg verlenen is de officiële lijn genuanceerd. Regelhulp (Ministerie van VWS) schrijft dat het 'in bepaalde gevallen niet mogelijk' is om uw formele zorgverlener als gevolmachtigde aan te wijzen, 'vanwege het risico op belangenverstrengeling', en dat het zorgkantoor deze eis kán stellen. Het is dus geen algeheel verbod, maar een voorwaarde die het zorgkantoor per situatie kan stellen.

Conclusie Wlz: informele zorg door een naaste kan uit een Wlz-pgb worden betaald. Of diezelfde persoon ook gemachtigde of vertegenwoordiger mag zijn, kan het zorgkantoor beperken wegens belangenverstrengeling. Vraag uw zorgkantoor daarom vooraf wat in uw situatie is toegestaan.

Wmo-pgb: de gemeente stelt de voorwaarden

Bij een Wmo-pgb is de gemeente de verstrekker. Gemeenten leggen in hun verordening en beleidsregels vast onder welke voorwaarden zorg door een naaste (informele hulp) mag worden betaald en welke eisen aan vertegenwoordiging worden gesteld. Die voorwaarden verschillen per gemeente.

Conclusie Wmo: er is geen landelijke standaardregel. Lees uw beschikking en de verordening van uw gemeente, en vraag bij het Wmo-loket na of de beheerder ook (betaald) zorgverlener mag zijn.

Jeugdwet-pgb: ook via de gemeente

Een Jeugdwet-pgb loopt eveneens via de gemeente. Ook hier bepaalt de gemeente onder welke voorwaarden informele hulp of hulp door een vertegenwoordiger kan worden betaald, en of de rollen van beheerder en zorgverlener gecombineerd mogen worden.

Conclusie Jeugdwet: net als bij de Wmo geldt geen landelijke standaard. Controleer de beschikking en het gemeentelijke beleid.

Zvw-pgb: kijk naar het reglement van uw zorgverzekeraar

Het Zvw-pgb (voor verpleging en verzorging thuis) werkt anders dan de andere drie. Het loopt niet via het trekkingsrecht van de Sociale Verzekeringsbank: u betaalt uw zorgverlener zelf en declareert de facturen bij uw zorgverzekeraar. De polisvoorwaarden en het pgb-reglement van de verzekeraar bepalen wat mag - onder meer rond informele zorg, tarieven en vertegenwoordiging.

Conclusie Zvw: raadpleeg het pgb-reglement en de polisvoorwaarden van uw zorgverzekeraar en vraag bij twijfel rechtstreeks na wat in uw situatie is toegestaan.

Mag je je eigen facturen of declaraties goedkeuren?

Dit is het gevoeligste punt. Als één persoon de zorg levert, de uren registreert, declareert, controleert én goedkeurt, ontbreekt een onafhankelijke controle. Dat is precies waar de zorg voor belangenverstrengeling zit: u beoordeelt dan in feite uw eigen werk en uw eigen betaling.

Belangrijk: wij stellen niet dat dit 'altijd wettelijk verboden' is - dat verschilt per regeling en per verstrekker en is niet voor elke pgb-vorm zo in de regelgeving vastgelegd. Wel geldt: zelf uw eigen declaraties controleren of accorderen is niet zonder meer toegestaan en kan strijdig zijn met de voorwaarden die gelden voor onafhankelijk pgb-beheer. Controleer daarom altijd de regels van de betreffende verstrekker.

De veiligste inrichting is functiescheiding: de zorgverlener registreert de geleverde zorg, en een andere bevoegde persoon (bijvoorbeeld de budgethouder zelf, een andere gemachtigde of een wettelijk vertegenwoordiger) controleert en accordeert de declaratie. Zo houdt u de administratie navolgbaar en voorkomt u discussie achteraf.

Twee praktijkvoorbeelden

Voorbeeld 1 - functies zijn gescheiden. Jan verleent betaalde zorg aan zijn moeder. Zijn zus beheert het pgb, controleert de urenregistratie en accordeert de declaraties. Omdat degene die de zorg levert niet dezelfde is als degene die goedkeurt, is er een onafhankelijke controle. Administratief en qua toezicht is dit de veiligste inrichting.

Voorbeeld 2 - dezelfde persoon beheert en declareert. Jan levert de zorg, beheert het pgb én controleert zijn eigen uren. Dit roept vragen op over onafhankelijke controle. In deze situatie kan het nodig zijn om vooraf toestemming te vragen of een beoordeling te laten doen door de verstrekker (zorgkantoor, gemeente of zorgverzekeraar), en om extra goed vast te leggen dat de zorg echt is geleverd.

Praktisch stappenplan

Wilt u zorg leveren aan iemand van wie u ook het pgb (mede) beheert? Loop dan deze stappen langs:

  1. Bepaal onder welke wet het pgb valt: Wlz, Wmo, Jeugdwet of Zvw.
  2. Controleer wie formeel budgethouder is en wie vertegenwoordiger of gemachtigde is.
  3. Lees de beschikking, toekenningsbrief, polisvoorwaarden of het pgb-reglement erop na.
  4. Controleer of de beheerder of vertegenwoordiger in uw geval ook (betaald) zorgverlener mag zijn.
  5. Leg de zorg vast in een geldige zorgovereenkomst, met een toegestaan tarief.
  6. Zorg dat de gewerkte uren controleerbaar worden vastgelegd.
  7. Laat eigen declaraties bij voorkeur door een andere bevoegde persoon controleren en goedkeuren.
  8. Vraag bij twijfel schriftelijk bevestiging aan de gemeente, het zorgkantoor of de zorgverzekeraar.
  9. Bewaar alle overeenkomsten, urenregistraties, besluiten en goedkeuringen.

Wat betekent dit voor MantelKlik?

MantelKlik brengt zorgvragers, mantelzorgers en zelfstandige zorgverleners bij elkaar. Goede zorg begint daarbij niet alleen met de juiste match, maar ook met heldere afspraken over rollen, uren, tarieven en goedkeuring.

Wij staan voor transparante afspraken, een duidelijke rolverdeling, controleerbare urenregistratie en betrouwbare samenwerking tussen zorgvrager, mantelzorger en zelfstandige zorgverlener - zodat administratieve fouten en onduidelijkheid worden voorkomen. MantelKlik geeft geen juridisch advies en garandeert geen compliance: de beoordeling en toestemming liggen altijd bij u en bij de verstrekker van uw pgb.

Disclaimer

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. De voorwaarden kunnen verschillen per pgb-vorm, gemeente, zorgkantoor en zorgverzekeraar. Controleer daarom altijd uw eigen beschikking, reglement of overeenkomst en neem bij twijfel contact op met de instantie die het pgb heeft toegekend.

Veelgestelde vragen

Bronnen

Hulp nodig bij uw situatie?

MantelKlik koppelt u aan gescreende zelfstandige zorgverleners die passen bij uw zorgvraag én bij de persoon die zorg nodig heeft.

Verder lezen