In het kort
- De Wmo (gemeente) is er voor ondersteuning om zelfstandig thuis te wonen: huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding en respijtzorg.
- De Wlz (zorgkantoor) is er voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg dichtbij of permanent toezicht nodig hebben.
- Eigen bijdrage Wmo in 2026: maximaal € 21,80 per maand, ongeacht inkomen.
- Eigen bijdrage Wlz in 2026: inkomensafhankelijk; de lage bijdrage ligt tussen € 212,60 en € 1.115,80 per maand.
- De grens tussen beide wetten is het criterium 'blijvend 24-uurszorg of toezicht nodig' - dat beoordeelt het CIZ.
Wat regelt de Wmo?
De Wet maatschappelijke ondersteuning is bedoeld om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Uw gemeente voert de wet uit. Denk aan huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, vervoer, woningaanpassingen en respijtzorg voor mantelzorgers. Na uw melding volgt een keukentafelgesprek; de gemeente onderzoekt binnen 6 weken uw situatie en beslist daarna binnen 2 weken.
Wat regelt de Wlz?
De Wet langdurige zorg is er voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben - bijvoorbeeld bij vergevorderde dementie of een ernstige lichamelijke beperking. Het CIZ beoordeelt objectief of iemand aan het criterium voldoet: blijvend behoefte aan 24 uur per dag zorg dichtbij of permanent toezicht. Een Wlz-indicatie geldt in de regel voor onbepaalde tijd en kent zorgprofielen (zoals VV4) die aangeven hoeveel zorg iemand nodig heeft.
Wlz-zorg kan thuis worden geleverd of in een instelling, en ook via een persoonsgebonden budget waarmee u zelf zorgverleners kiest.
Het verschil in eigen bijdrage
- Wmo 2026: vast tarief van maximaal € 21,80 per maand, ongeacht inkomen of vermogen. Het CAK berekent en int deze bijdrage.
- Wlz 2026: inkomensafhankelijk. De lage eigen bijdrage ligt tussen € 212,60 en € 1.115,80 per maand; de eerste 4 maanden geldt altijd het lage tarief. Ook dit loopt via het CAK.
Twijfelt u welke wet past?
Vuistregel: kan uw naaste nog (deels) zelfstandig functioneren met hulp op afgesproken momenten, dan is de Wmo meestal het startpunt. Is er continu zorg of toezicht nodig en wordt dat niet meer beter, dan is een Wlz-aanvraag bij het CIZ de logische stap. U mag zich bij die aanvraag laten helpen door een naaste of een gratis onafhankelijk cliëntondersteuner.
Bronnen
Hulp nodig bij uw situatie?
MantelKlik koppelt u aan gescreende zelfstandige zorgverleners die passen bij uw zorgvraag én bij de persoon die zorg nodig heeft.