Waarom is er zoveel aandacht voor zzp'ers in de zorg?
In de zorg is een groot personeelstekort. Veel organisaties vullen roosters daarom aan met zelfstandigen (zzp'ers). Dat werkt vaak prettig: zzp'ers zijn flexibel en springen bij waar het nodig is. Tegelijk kijkt de Belastingdienst hier kritisch naar. De vraag is namelijk: werken die zzp'ers echt als ondernemer, of eigenlijk gewoon als medewerker?
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst hier weer actief op. Organisaties die veel zzp'ers structureel inzetten, kunnen te maken krijgen met een naheffing als blijkt dat er eigenlijk sprake is van een dienstverband. Daardoor maken zorginstellingen zich zorgen.
Wat is schijnzelfstandigheid?
Schijnzelfstandigheid betekent: iemand presenteert zich als zelfstandige, maar de manier van samenwerken lijkt eigenlijk op loondienst. De overheid controleert hierop om oneerlijke concurrentie te voorkomen en omdat werknemers recht hebben op bescherming, zoals doorbetaling bij ziekte en pensioenopbouw.
Meer als ondernemer
U bepaalt zelf uw tarief en werktijden, werkt voor meerdere opdrachtgevers, loopt ondernemersrisico en regelt uw eigen zaken (btw, verzekeringen, klanten werven).
Meer als werknemer
U werkt onder aansturing (gezag), moet het werk zelf doen, draait vaste diensten en bent eigenlijk onderdeel van de organisatie - net als de mensen in loondienst.
De Belastingdienst kijkt naar meerdere punten tegelijk en beoordeelt ze in samenhang. Geen enkel punt is op zichzelf doorslaggevend; het gaat om het totaalbeeld van hoe u in de praktijk samenwerkt.
Geldt dit ook voor pgb-zorg?
Een pgb is een andere situatie dan een grote instelling die veel zzp'ers inhuurt om roosters te vullen. Met een persoonsgebonden budget koopt u zélf uw zorg in. U mag zelf kiezen wie u inzet, en die zorgverlener kan een zelfstandig ondernemer zijn.
De SVB heeft speciaal voor deze situatie een zorgovereenkomst voor een zelfstandige zorgverlener. U bent als budgethouder dan opdrachtgever, niet werkgever. Belangrijk blijft dat de afspraken passen binnen de geldende wet- en regelgeving en dat u de juiste overeenkomst gebruikt. Iedere situatie is anders - wij doen hier geen stellige juridische uitspraken over.
Goed om te weten: de aandacht in het nieuws gaat vooral over organisaties die op grote schaal zzp'ers inzetten. Voor iemand die met een pgb zelf een vertrouwde zorgverlener inhuurt, ligt dat wezenlijk anders.
Waarom hebben zorginstellingen het moeilijk?
Zorginstellingen zitten in een lastige spagaat:
- Er is een groot personeelstekort en veel openstaande vacatures.
- Het ziekteverzuim is hoog, waardoor roosters moeilijk rond komen.
- Ze zijn daardoor sterk afhankelijk geworden van zzp'ers.
- Bij schijnzelfstandigheid riskeren ze forse naheffingen.
Stoppen met zzp'ers kan de zorg onder druk zetten; doorgaan kan financieel risico opleveren. Dat maakt het voor instellingen een echt dilemma.
Wat betekent dit voor zelfstandige zorgverleners?
Werkt u als zzp'er in de zorg? Dan is de belangrijkste boodschap: u hoeft niet in paniek te raken. Als u echt als ondernemer werkt, kunt u gewoon blijven doen wat u doet. Let daarbij op de volgende dingen:
- Werkt u voor meerdere opdrachtgevers en bepaalt u zelf uw tarief en agenda?
- Loopt u ondernemersrisico en regelt u uw eigen verzekeringen en administratie?
- Bent u niet volledig ingebed in één organisatie, zoals een vaste medewerker?
Twijfelt u of uw manier van werken als zelfstandig telt? Dan is het verstandig om advies in te winnen - bijvoorbeeld bij uw boekhouder, een brancheorganisatie of een onafhankelijk adviseur. Stoppen is meestal niet nodig; goed kijken naar hóe u werkt wel.
Wat betekent dit voor mantelzorgers en pgb-houders?
Voor veel mensen met een pgb verandert er in de basis weinig. U mag nog steeds:
- zelf uw zorg inkopen met uw budget;
- zelf kiezen wie u inzet, ook een zelfstandige zorgverlener;
- zelf de regie houden over wie er bij u thuis komt.
Gebruik wel altijd de juiste zorgovereenkomst van de SVB en zorg dat uw afspraken passen binnen de regels. Zo houdt u uw keuzevrijheid én uw gemoedsrust.
Hoe helpt MantelKlik?
MantelKlik is een onafhankelijk platform dat mensen met een zorgvraag en zelfstandige zorgverleners bij elkaar brengt op basis van de persoonlijke klik. Wat wij niet zijn:
- bij de Direct-route geen werkgever - werken in loondienst kan binnenkort via MantelKlik Zorg;
- geen zorginstelling - wij leveren zelf geen zorg;
- geen uitzendbureau - wij detacheren niemand.
Bij MantelKlik Direct komen de afspraken en de overeenkomst rechtstreeks tot stand tussen u en de zorgverlener. Zo ondersteunen we de keuzevrijheid van budgethouders en de zelfstandigheid van zorgverleners - transparant en zonder tussenlaag op uw zorggeld.
Deze pagina geeft algemene informatie en is nadrukkelijk geen juridisch advies. De regels kunnen veranderen en iedere situatie is anders. Heeft u een concrete vraag over uw situatie? Raadpleeg dan een officiële bron of een onafhankelijk adviseur.